Παυσανιας: Η ιστορική στιγμή στις Πλαταιές, όταν ο Σπαρτιάτης στρατηγός αρνήθηκε την εκδίκηση και όρισε την ηθική ανωτερότητα των Ελλήνων

 

Αμέσως μετά τον θρίαμβο των Ελλήνων στη μάχη των Πλαταιών, τη στιγμή που η σκόνη της μάχης καταλαγιάζει,

ο Ηρόδοτος μας μεταφέρει στο κέντρο μιας βαθιάς ηθικής σύγκρουσης. Εκεί, ο Σπαρτιάτης στρατηγός Παυσανίας, ο αρχιτέκτονας της νίκης, δέχεται μια πρόταση που θα μπορούσε να αμαυρώσει για πάντα τον θρίαμβό του. Συνεπώς, η αντίδρασή του σε αυτή την πρόκληση αποτελεί την ουσία του γιατί οι «Θεάρεστες Πράξεις» και το Μάθημα Ηγεσίας του Παυσανία που Άφησε Εποχή συνιστά έναν διαχρονικό οδηγό ηθικής ακεραιότητας.

Η Πρόταση της Ανταποδοτικής Βαρβαρότητας

Ο Λάμπων, ένας επιφανής Αιγινήτης, πλησιάζει τον Παυσανία και του προτείνει κάτι που θεωρεί απολύτως δίκαιο. Συγκεκριμένα, τον παρακινεί να ανταποδώσει τη βεβήλωση που διέπραξαν οι Πέρσες στο σώμα του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες. Ο Λάμπων τον προτρέπει να κόψει και να παλουκώσει το κεφάλι του νεκρού Πέρση στρατηγού Μαρδονίου, πιστεύοντας πως με αυτόν τον τρόπο ο Παυσανίας θα κερδίσει ακόμα μεγαλύτερη δόξα και θα πάρει την εκδίκηση που άρμοζε στον ήρωα των Θερμοπυλών. Επιπλέον, θεωρεί πως μια τέτοια πράξη θα λειτουργούσε ως παραδειγματισμός για κάθε βάρβαρο στο μέλλον.

Η Απόρριψη της Εκδίκησης και ο Ορισμός του Πολιτισμού

Αντιθέτως, ο Παυσανίας απορρίπτει με σθένος και απόλυτη σαφήνεια την πρόταση του Λάμπωνος. Καταρχάς, αναγνωρίζει την καλή πρόθεση του συνομιλητή του, αλλά αμέσως μετά κατακεραυνώνει την ιδέα του ως ηθικά αστόχαστη. Ο Παυσανίας διακηρύσσει ότι η κακοποίηση νεκρών είναι μια πράξη που ταιριάζει σε βαρβάρους, όχι σε Έλληνες. Με αυτόν τον τρόπο, υψώνει ένα τείχος αξιών, διαχωρίζοντας ρητά τον ελληνικό πολιτισμό από την πρωτόγονη ωμότητα του αντιπάλου. Επομένως, αρνείται συνειδητά να υποβιβαστεί στο ηθικό επίπεδο του εχθρού του.

Η Αληθινή Τιμή και το Μέγεθος της Νίκης

Στη συνέχεια, ο Σπαρτιάτης ηγέτης εξηγεί στον Λάμπωνα την πραγματική έννοια της εκδίκησης και της τιμής. Διατρανώνει πως ο ίδιος ο Λεωνίδας, καθώς και όλοι οι πεσόντες των Θερμοπυλών, έχουν ήδη τιμηθεί και η θυσία τους έχει δικαιωθεί. Η πραγματική εκδίκηση, κατά τον Παυσανία, δεν είναι στη βεβήλωση μιας σορού.. Αλλά στις «αναρίθμητες ζωές» των εχθρών που χάθηκαν στο πεδίο της μάχης. Η νίκη αυτή καθεαυτή αποτελεί την ύψιστη τιμή. Κατά συνέπεια, ο Παυσανίας επιδιώκει την αναγνώριση που πηγάζει από «θεάρεστες πράξεις και θεάρεστα λόγια». Θέτοντας έτσι την ηθική και τη θεία έγκριση πάνω από την κοσμική δόξα που γεννά το μίσος.

Η Διαχρονική Κληρονομιά του Ηγέτη

Τελικά, ο Παυσανίας όχι απλώς απορρίπτει μια ανήθικη πρόταση, αλλά ορίζει ενεργά το ήθος του νικητή και το θεμέλιο του πολιτισμού. Η ηγεσία του δεν είναι μόνο στη στρατηγική ευφυία, αλλά και στην ηθική δύναμη και μεγαλoψυχία του. Η αποφασιστική του στάση αποδεικνύει ότι η αληθινή ισχύς πηγάζει από την αυτοσυγκράτηση και την πίστη σε ανώτερες αξίες.. Ακόμα και στην κορύφωση του θριάμβου. Για αυτόν τον λόγο, η ιστορία αυτή αποτυπώνει τέλεια το γιατί οι «Θεάρεστες Πράξεις» και το Μάθημα Ηγεσίας του Παυσανία που Άφησε Εποχή παραμένει επίκαιρο και διδακτικό στους αιώνες.

Απο το arxaiaellinika.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Φαίνονταν… γρατσουνιές, ήταν όμως αρχαίες επιγραφές!

 

Του Γιώργου Λεκάκη

Οι L. Autin και El. Letellier-Taillefer (του Πανεπιστημίου Σορβόννης) και η M.-Ad. Le Guennec (του Πανεπιστημίου του Κεμπέκ) εξέτασαν τους τοίχους ενός διαδρόμου, που συνδέει τα θέατρα της Πομπηίας με την Via Stabiana, με νέα ψηφιακή τεχνολογία απεικόνισης, που λέγεται RTI (Reflectance Transformation Imaging / μετασχηματισμού ανάκλασης).

Οι πολλαπλές γωνίες φωτισμού αυτής της υπολογιστικής φωτογραφικής μεθόδου αποκάλυψαν γρατσουνιές στον γύψο, που ήταν αόρατες με γυμνό μάτι και οδήγησαν στην αναγνώριση 300 επιγραφών, οι 79 των οποίων είναι νέες, στον γύψο, ο οποίος έχει εκτεθεί στα στοιχεία της φύσης, από τότε που ανασκάφηκε ο διάδρομος – δηλ. πριν από περισσότερα από 230 χρόνια!

Συνολικώς έχουν βρεθεί περισσότερες από 10.000 γνωστές επιγραφές στην Πομπηία, που αποτελούν μια «τεράστια κληρονομιά» του αρχαίου κόσμου.3

Οι πρόσφατα ανακαλυφθείσες επιγραφές περιλαμβάνουν εξομολογήσεις, προσβολές, αποχαιρετισμούς, μια εικόνα δύο μονομάχων που μάχονται και μια δήλωση αγάπης, λ.χ.:

• έναν βιαστικό αποχαιρετισμό προς έναν εραστή («Βιάζομαι. Αντίο, Σάββα μου, να μ’ αγαπάς!»,
• μια αφοσίωση της Μέθης, μιας σκλάβας από την Ατέλλα[1] Καμπανίας, στον αγαπημένο της Κρέστο / Χριστο, με μια έκκληση για την εύνοια της θεάς Αφροδίτης,
• η αρχή μιας δήλωσης αγάπης: «Η Ερατώ αγαπά…», κ.ά.

ΠΗΓΗ: «Digital scans unveil new love notes and sketches on ancient Pompeii wall», Reuters, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 19.1.2026.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:

[1] Η περιοχή κατοικείται από την Παλαιολιθική εποχή. Κατά τους προϊστορικούς χρόνους, η περιοχή της Ατέλλας, τουλάχιστον το τμήμα που βρίσκεται πλησιέστερα στο Κλάνιο, ήταν πεδινή και ελώδης. Το 1700 π.Χ., μια έκρηξη του Βεζούβιου κάλυψε ένα μεγάλο μέρος της πεδιάδας της Καμπανίας με τέφρα και λάπιλι. Η περιοχή της Ατέλλας καλύφθηκε με ένα στρώμα πάχους περίπου 40-50 εκατ. Σε πρόσφατες σωστικές ανασκαφές για την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής, κοντά στο Γκριτσινιάνο, ανακαλύφθηκε ένα νεολιθικό χωριό με δύο καλύβες.

Γύρω στον 6ο αιώνα π.Χ., η περιοχή κατακτήθηκε από τους Ετρούσκους Έλληνες. Η πόλη, ιδρύθηκε μάλλον τον 5ο-4ο αιώνα π.Χ., ως Αντερλ / Ατερλ > λατινοποιημένα Ατέλλα.

Η Ατέλλα είναι μια μια από τις αρχαιότερες πόλεις στην Καμπανία. Κείται στον 40ό παράλληλο [40°57′35.96″N 14°15′33.66″E]. Τηn διέσχιζε η Βία Ατελάνα, η οποία οδηγούσε στην Κύμη (στα νοτιοδυτικά) και στην Καπούη (στα βορειοανατολικά). Μέρος της αρχαίας διαδρομής της Βία Ατελάνα σώζεται σήμερα, με το ίδιο όνομα (στο τμήμα που διέρχεται από το Φρατταμινόρε). Η πόλις έκοβε δικά της νομίσματα, ιδίως χάλκινα, με την επιγραφή ADERL στο οσκικό αλφάβητο. Κατελήφθη από τους Ρωμαίους το 210 π.Χ. Οι Ατελλάνοι αναγκάσθηκαν να μετακομίσουν στην Καλατία. Τον 1ο αιώνα π.Χ. ο Κικέρων έγραψε τόσο πολύ γι’ αυτήν, που μπορούσε να θεωρηθεί προστάτης της! Δυστυχώς μεταξύ 455 – 456 μΧ, κατεστράφηκε από τους Βανδάλους, του Γενσέριχου. Τα ερείπια της πόλης, που αποτελούνται από ιδιωτικές κατοικίες, πολυάριθμους τάφους και τον “κήπο του Βιργίλιου”. Το 1978 ιδρύθηκε το Ινστιτούτο Ατελλανικών Μελετών. Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Agro Atellano, ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, και βρίσκεται στο Succivo. – ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης “Συγχρονης Ελλάδος περιηγησις”.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Λίβιος Τ., XXII, 61.11-12. XXVII, 3.6-7.
• Sextus P. F. De verborum significatu, I-XX.
• Προκόπιος Καισαρείας “Περί Γοτθικής Ομορφιάς”, III,8.
• Johannowsky W. στην Εγκυκλοπαίδεια της Αρχαίας Τέχνης, εκδ. Ινστιτούτο της Ιταλικής Εγκυκλοπαίδειας, Ρώμη, 1973.
• Ινστιτούτο Ατελανικών Μελετών.

https://arxeion-politismou.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Ανίκανοι για τον πολιτισμό!!!

 

Ανίκανοι για τον πολιτισμό, άριστοι στην λαμογιά 

Επί χρόνια, το πολιτικό προσωπικό απέδειξε ότι δεν μπορεί να κάνει τον Λόφο Καστά επισκέψιμο.

Δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει ένα συνεκτικό σχέδιο.

Δεν μπόρεσε να ανοίξει το μνημείο στην κοινωνία.

Δεν μπόρεσε να μετατρέψει έναν παγκόσμιας σημασίας αρχαιολογικό χώρο σε πηγή πολιτισμού, παιδείας και ήπιας ανάπτυξης.

Κι όμως, το ίδιο αυτό πολιτικό προσωπικό βρήκε τρόπο να τον “αξιοποιήσει”.

Όχι προς όφελος της Ιστορίας.

Όχι προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.

Αλλά προς όφελος ενός συστήματος που ξέρει να λειτουργεί άψογα όταν πρόκειται για επιδοτήσεις, δηλώσεις και χαρτιά.

-Εκεί που η ανικανότητα έγινε κανόνας για τον πολιτισμό, η επινοητικότητα αποδείχθηκε εντυπωσιακή για την αρπαχτή. Ο Λόφος Καστά, αντί για μνημείο, μετατράπηκε στα χαρτιά ,σε επιλέξιμη έκταση. Όχι από αμέλεια. Από μηχανισμό. Από καθεστώς.

Για την ανάδειξη δεν υπήρξε ποτέ χρονοδιάγραμμα.

Για τη λειτουργία δεν υπήρξε ποτέ πολιτική βούληση.

Για τις επιδοτήσεις όμως, υπήρξε λύση.

Και αυτή η αντίφαση δεν είναι τυχαία. Είναι αποκαλυπτική. Δείχνει ένα κράτος που αδυνατεί να προστατεύσει την Ιστορία του, αλλά δείχνει αξιοσημείωτη ανοχή όταν αυτή μετατρέπεται σε μέσο ιδιωτικού οφέλους.

Τελικά, το πρόβλημα δεν είναι η ανικανότητα.

Είναι η επιλεκτική ικανότητα.

Γιατί ο πολιτισμός απαιτεί σχέδιο, λογοδοσία και διαφάνεια.

Ενώ το σύστημα της αρπαχτής απαιτεί μόνο σιωπή.

Κι έτσι, ο Λόφος Καστά παραμένει κλειστός για τους πολίτες,

αλλά ανοιχτός για τους “γνωστούς”.

Γράφει ο Παρατηρητικός

Παρατηρητής

Διαβάστε Περισσότερα...

Γάρος στην Αρχαία Ρώμη: Τι αποκάλυψε το DNA των αρχαίων ψαριών

 

Παραγωγή γάρου στην αρχαία Ρώμη: Εργάτες γύρω από μεγάλες δεξαμενές ζύμωσης δίπλα στη θάλασσα.

Νέα επιστημονική ανακάλυψη για το διάσημο Ρωμαϊκό καρύκευμα

Μια πρόσφατη μελέτη αρχαίου DNA αποκάλυψε ποιο ψάρι αποτελούσε το βασικό συστατικό της περίφημης σάλτσας garum των Ρωμαίων. Οι ερευνητές βρήκαν ότι η ευρωπαϊκή σαρδέλα, που διατηρήθηκε σε αλατισμένο χώρο της ρωμαϊκής περιόδου στην Ισπανία, ήταν το κύριο ψάρι στη συνταγή.

Από Πού Ξεκίνησε το Garum

Αν και το garum συνδέεται κυρίως με τους Ρωμαίους, η ιστορία του ξεκινά πολύ παλιότερα. Η συνταγή έρχεται από την αρχαία Ελλάδα, όπου υπήρχε παρόμοια σάλτσα με το όνομα “γάρος” (ελληνικά: γάρος). Όμως, οι ρίζες του πηγαίνουν ακόμη πιο πίσω, στη Βαβυλώνα, και διαδόθηκε στις μεσογειακές ακτές χάρη στους Φοίνικες.

Η Παρασκευή και η Εξέλιξη του Garum

Οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν και εξέλιξαν τη συνταγή, κάνοντας το garum απαραίτητο στη διατροφή τους αλλά και στο εμπόριο τροφίμων. Η παρασκευή του γινόταν σε παράκτια κέντρα επεξεργασίας, τα λεγόμενα cetariae. Εκεί, μικρά ψάρια τοποθετούνταν σε αλάτι και ζύμωναν για εβδομάδες ή και μήνες. Το αποτέλεσμα ήταν μια πλούσια σάλτσα με έντονη γεύση, απαραίτητη για κάθε ρωμαϊκό τραπέζι.

Δύσκολη η Ταυτοποίηση του Ψαριού

Μέχρι σήμερα, οι αρχαιολόγοι δυσκολεύονταν να ταυτοποιήσουν το ψάρι που χρησιμοποιούνταν στο garum. Τα οξέα και η σύνθλιψη κατά τη ζύμωση καταστρέφουν συχνά τα διακριτικά χαρακτηριστικά των οστών, καθιστώντας δύσκολη την οπτική αναγνώριση.

Το DNA Έδωσε τη Λύση

Για να λύσουν το μυστήριο, διεθνής ομάδα επιστημόνων στράφηκε στην ανάλυση DNA. Εξέτασαν οστά ψαριών από το αρχαίο ρωμαϊκό εργοστάσιο αλατίσματος Adro Vello στη βορειοδυτική Ισπανία. Παρά την υποβάθμιση του γενετικού υλικού, κατάφεραν να ταυτοποιήσουν τα δείγματα ως ευρωπαϊκές σαρδέλες.

Γενετική Συνέχεια με τις Σύγχρονες Σαρδέλες

Σύμφωνα με τη Paula Campos, επικεφαλής της μελέτης, η ανάλυση έδειξε μεγάλη γενετική ομοιότητα μεταξύ των αρχαίων σαρδελών και των σημερινών του ίδιου τόπου. Παρά τις μετακινήσεις των ψαριών ανά εποχές, η γενετική τους γραμμή παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτη επί αιώνες.

Νέες Δυνατότητες για την Αρχαιολογική Έρευνα

Η επιτυχία αυτής της τεχνικής, επομένως, ανοίγει τον δρόμο για νέες μελέτες που αφορούν τη διατροφή, την αλιεία και το εμπόριο των αρχαίων λαών. Επιπλέον, η ανάλυση DNA σε τόσο μικρά δείγματα δίνει τη δυνατότητα στους επιστήμονες να ανακαλύπτουν λεπτομέρειες που μέχρι σήμερα ήταν αδύνατο να εντοπιστούν. Έτσι, τέτοιες μελέτες παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τις μεταβολές του θαλάσσιου οικοσυστήματος, πολύ πριν από την ύπαρξη των σύγχρονων δεδομένων αλιείας.

Η Κληρονομιά του Garum Σήμερα

Αν και το garum χάθηκε με το πέρασμα των αιώνων, η γεύση και η τεχνική του επιβιώνουν σε σύγχρονες σάλτσες όπως η Worcestershire ή οι ασιατικές σάλτσες ψαριού. Χάρη στην αρχαιολογική επιστήμη και το DNA, μπορούμε πλέον να δοκιμάσουμε να φτιάξουμε ένα garum πιο πιστό από ποτέ στο αυθεντικό.

Πηγή : greekreporter

Διαβάστε Περισσότερα...

Οι Σπαρτιάτες είχαν ανακαλύψει την «ατομική βόμβα» του Αρχαίου κόσμου!!!

Οι πρόγονοί μας είχαν ανακαλύψει τα πάντα 

Το έτος 1961 ο Αμερικανός πυρηνικός φυσικός και καθηγητής μεταλλουργίας δρ. Λάιλ Μπόρστ επισκέφθηκε την Σπάρτη επηρεασμένος από την ανδρεία των αρχαίων Σπαρτιατών αλλά και για να μελετήσει τα όπλα που χρησιμοποιούσε αυτός ο πολεμικός λαός της αρχαίας Ελλάδας.

Ζήτησε λοιπόν από τους εκεί αρχαιολόγους να δει δείγματα οβολών από το Ηραίον ( ναό – θησαυροφυλάκιο της αρχαίας Σπάρτης) του 670 π.χ και αφού τα ανέλυσε απεφάνθη πως οι Σπαρτιάτες δεν είχαν απλώς σίδερο αλλά ατσάλι!

Δηλαδή ένα κράμα σιδήρου και άνθρακα με περιεκτικότητα σε άνθρακα μεταξύ 0,2 και 0,8%.Κατά την δήλωση του στους New York Times, αυτό ισοδυναμούσε με  την κατοχή ατομικής βόμβας για τα μέτρα της εποχή.

Αυτό εξηγεί επιστημονικά, πέρα από την αποδεδειγμένη ανδρεία που υπέδειξαν ο Λεωνίδας και οι 300 Σπαρτιάτες του στη μάχη των Θερμοπυλών και πέρα από την επιλογή του τέλειου στρατηγικού σημείου της μάχης, το πώς 300 άνδρες αποδεκάτισαν έναν στρατό Περσών, Μήδων και Σακών που αριθμούσαν τις 50.000 πάνοπλων αδρών, συμπεριλαμβανομένων και των πλέων επίλεκτων ταγμάτων των Περσών των αθανάτων, πριν πέσουν όλοι από τα βέλη των τοξοτών μετά απ΄ την προδοσία του Εφιάλτη.

Για άλλη μία φορά αποδεικνύεται (και μέσα από την επιστήμη) το πόσο προηγμένη τεχνολογία διέθεταν οι αρχαίοι Έλληνες.

Φανταστείτε τώρα με πόση ευκολία μπορούσαν τα ατσάλινα ξίφη των Σπαρτιατών να διαπεράσουν τις χάλκινες και σιδερένιες πανοπλίες των Περσών και ακόμα πόσο φόβο θα προκάλεσε στους Πέρσες το γεγονός πως στα δικά ξίφη τους οι Σπαρτιάτικές πανοπλίες έμεναν ανεπηρέαστες.

Διαβάστε Περισσότερα...

Όταν ο Λόφος Καστά δηλωνόταν ... βοσκότοπος

Την ώρα που η Ελλάδα παρακολουθούσε με δέος την ανασκαφική έρευνα στον Λόφο Καστά, ένα μνημείο παγκόσμιας αρχαιολογικής αξίας, κάποιοι δεν έβλεπαν ούτε Ιστορία ούτε πολιτισμό. Έβλεπαν στρέμματα, χάρτες και επιδοτήσεις.

Σύμφωνα με όσα κατατέθηκαν στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κατά την περίοδο των ανασκαφών υπήρξαν δηλώσεις που εμφάνιζαν τον Λόφο Καστά ως επιλέξιμη αγροτική έκταση, ακόμη και ως βοσκότοπο. Δηλώσεις που δεν θα μπορούσαν να σταθούν ούτε νομικά ούτε λογικά, αν το σύστημα ελέγχου λειτουργούσε στοιχειωδώς.

Κι όμως, λειτούργησαν. Ή, ακριβέστερα, αφέθηκαν να λειτουργήσουν.

Όχι εξαίρεση – κανόνας

Η υπόθεση της Αμφίπολης δεν είναι μια ακραία παραφωνία. Είναι ενδεικτική της κανονικότητας που έχει παγιωθεί στον μηχανισμό διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων. Δηλώσεις χωρίς πραγματική παραγωγική δραστηριότητα, εκτάσεις ανύπαρκτες ή μη επιλέξιμες, δημόσια και προστατευόμενα εδάφη που «βαφτίζονται» αγροτικά για να ενεργοποιηθούν δικαιώματα.

Η διαφορά είναι ότι εδώ δεν μιλάμε για μια αφανή πλαγιά ή έναν απομακρυσμένο βοσκότοπο. Μιλάμε για έναν ενεργό αρχαιολογικό χώρο, υπό συνεχή επιστημονική και κρατική παρουσία. Κι όμως, ακόμη κι εκεί, το σύστημα βρήκε τρόπο να περάσει.

Το βαθύ διαπλεκόμενο δεξιό σύστημα των Σερρών

Στις Σέρρες, τέτοιες υποθέσεις δεν μπορούν να αποσπαστούν από το ευρύτερο πλαίσιο. Δεν πρόκειται απλώς για διοικητική ανεπάρκεια. Πρόκειται για ένα βαθύ, διαπλεκόμενο δεξιό σύστημα εξουσίας, το οποίο λειτουργεί διαχρονικά και αναπαράγεται αθόρυβα.

Πολιτικά γραφεία, διοικητικοί μηχανισμοί, τοπικά κέντρα επιρροής, εργολαβίες, επιδοτήσεις, αναθέσεις και ένα πλέγμα σιωπών συνθέτουν ένα καθεστώς αμοιβαίας προστασίας. Ένα σύστημα στο οποίο κανείς δεν αγγίζει κανέναν, γιατί όλοι είναι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας.

Σε αυτό το περιβάλλον, η διαφάνεια εκλαμβάνεται ως απειλή. Η ερευνητική δημοσιογραφία ως εχθρική πράξη. Η λογοδοσία ως πολιτική αγένεια. Όποιος επιμένει να φωτίζει τις σκοτεινές πλευρές, στοχοποιείται — όχι με επιχειρήματα, αλλά με απαξίωση, υπαινιγμούς και οργανωμένη σιωπή.

Το σύστημα αυτό δεν φοβάται τους ανίκανους.

Φοβάται τους καθαρούς.

Δεν φοβάται τη φθορά.

Φοβάται το φως.

Έλεγχοι στα χαρτιά, ευθύνες στον αέρα

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιοι δήλωσαν τον Λόφο Καστά. Είναι πώς το σύστημα το επέτρεψε. Πού ήταν οι διασταυρώσεις με τα αρχεία του Υπουργείου Πολιτισμού; Πού ήταν οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι; Πώς ένα μνημείο εθνικής σημασίας δεν ενεργοποίησε κανέναν μηχανισμό συναγερμού;

Η εικόνα που αναδύεται είναι αυτή ενός κράτους-θεατή, που διαχειρίζεται τεράστιους ευρωπαϊκούς πόρους χωρίς επαρκή θεσμική θωράκιση. Ενός μηχανισμού που δεν σχεδιάστηκε για να αποτρέπει την απάτη, αλλά για να ανέχεται την «ευελιξία».

Όταν οι επιδοτήσεις πατούν πάνω στην Ιστορία

Η υπόθεση του Λόφου Καστά αποτελεί συμβολικό σημείο καμπής. Δείχνει πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει ένα σύστημα όταν δεν ελέγχεται. Όταν ακόμη και η Ιστορία μετατρέπεται σε μέσο οικονομικού οφέλους.

Αν δεν υπάρξει πλήρης διαλεύκανση, απόδοση ευθυνών και ριζική αναμόρφωση του πλαισίου ελέγχου, το μήνυμα θα παραμείνει αμείλικτο:στην Ελλάδα, ακόμη και τα μνημεία μπορούν να δηλωθούν… βοσκότοποι.

Πασχάλης Θ. Τόσιος

Παρατηρητής

Διαβάστε Περισσότερα...

Ποιοι και πότε ανακάλυψαν το περίφημο νεκρομαντείο της Εφύρας

Κοντά στις εκβολές του Αχέροντα ήταν άλλη μια σπουδαία προϊστορική πόλη η Εφύρα, ιδρυμένη από τον Εφύρο. 

Στον βασιλιά αυτής της πόλης τον Φείδωνα έρχεται ο Οδυσσέας να αγοράσει... δηλητήριο για να το βάλει στα βέλη του. 

Σ αυτή την περιοχή βρίσκεται το περίφημο Νεκρομαντείο, που ανακαλύφθηκε από τους Σωτήρη Δάκαρη και Σπύρο Μουσελίμη το 1958, όπου οι ζωντανοί έρχονταν σε επαφή με τις ψυχές των νεκρών. Εκεί βρισκόταν και το βασίλειο του Άδη που είχε τις πόλεις του στην Αχερουσία λίμνη. 

Η λίμνη αυτή μάζευε τα νερά του Αχέροντα, του Κωκυτού (ποταμός της Παραμυθιάς) και της Στύγγας (πηγής στο βουνό Ερημίτη απ΄ όπου έπιναν νερό οι αθάνατοι θεοί).

Ο Σωτήρης Δάκαρης υπήρξε ο αυτός,που αποκάλυψε, ερμήνευσε και ανέδειξε τα μνημεία, όπου έχει αποτυπωθεί ο δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ηπειρωτών στο πέρασμα των αιώνων και το σπουδαίο έργο του τον καθιστά ως μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της αρχαιολογικής επιστήμης. Ο Δάκαρης, ιδρυτής του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων και του παλιού Μουσείου Νικόπολης, υπήρξε ο πρώτος Έφορος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας στην Περιφέρεια της Ηπείρου. Ήταν ο πρώτος που ανέσκαψε, μεταξύ άλλων μνημείων, το Νεκρομαντείο της Εφύρας και ήταν ο πρώτος Ηπειρώτης καθηγητής που δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Ο αείμνηστος δάσκαλος Σπύρος Μουσελίμης, από το Πόποβο Παραμυθιάς, υπήρξε αυτοδίδακτος λαογράφος και αρχαιολόγος, ο οποίος ανέδειξε την Θεσπρωτική λαογραφία και αρχαιολογία, χρησιμοποιώντας δικές του αποτελεσματικές και πρωτοποριακές μεθόδους, που τον καταξίωσαν και τον έκαναν αποδεκτό στον επιστημονικό χώρο και συνέδεσε τον εαυτό του με την εξερεύνηση της Θεσπρωτικής γης, παρʼ ότι έζησε σε εποχές δύσκολες. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Σπύρος Μουσελίμης, ο απλός αυτός δάσκαλος, που έχει χαρακτηρισθεί ως ένας ερασιτέχνης «Ερρίκος Σλήμαν», υπήρξε πρωτεργάτης τής ανεύρεσης του αρχαίου Νεκρομαντείου της Εφύρας. 

Τα βιβλία του, χρησιμοποιούνται από σύγχρονους επιστήμονες στις έρευνές τους. 

Πηγή: tro-ma-ktiko.blogspot.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Το αρχαιότερο δερμάτινο παπούτσι στον κόσμο ηλικίας 5.500 ετών

Μια διεθνής ομάδα αρχαιολόγων ανακάλυψε σε ένα σπήλαιο στην Αρμενία το αρχαιότερο δερμάτινο παπούτσι που έχει βρεθεί ποτέ. Είναι σχεδόν άψογα διατηρημένο (τα κορδόνια του είναι άθικτα) και έχει ηλικία 5.500 ετών, είναι δηλαδή 1.000 περίπου χρόνια παλιότερο από την Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο και 400 χρόνια παλιότερο από το Στόουνχετζ στη Βρετανία.

Η ανακάλυψη έγινε από μια διδακτορική φοιτήτρια, την Ντιάνα Ζαρνταριάν του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας της Αρμενίας. Το εύρημα παρουσιάστηκε από τον αρχαιολόγο δρα Ρον Πινχάσι του ιρλανδικού University College του Κορκ, στο περιοδικό PloS ONΕ. 

Το παπούτσι, σαν μοκασίνι, που χρονολογείται από το 3.500 π.Χ. (χαλκολιθική περίοδος), έχει κατασκευαστεί από ένα μοναδικό κομμάτι δέρματος (μάλλον αγελάδας) και είναι τέλεια διαμορφωμένο, ώστε να εφαρμόζει στο πόδι. Περιείχε επίσης χορτάρι, είτε ως μονωτικό για να κρατά το πόδι ζεστό, είτε για να έχει καλύτερη εφαρμογή στο πόδι (ο πρόγονος του …πάτου), ενώ υπήρχαν κορδόνια τόσο στο πάνω μέρος όσο και στο πίσω για να συγκρατείται σωστά το πόδι. 

Το παπούτσι είναι (σημερινό) νούμερο 37 και είναι άγνωστο αν ανήκει σε άνδρα ή γυναίκα. Αν και μικρό για τα σημερινά δεδομένα, σύμφωνα με τους ερευνητές, κάλλιστα μπορεί να ανήκε σε άνδρα εκείνης της εποχής. 

Το (δεξί) παπούτσι βρέθηκε στην περιοχή Βαγιότζ Ντζορ στα αρμενο-ιρανο-τουρκικά σύνορα, σε ένα σπήλαιο κοντά σε ένα δρόμο, το οποίο ήταν ήδη γνωστό στους αρμένιους αρχαιολόγους. Οι σταθερές, ξηρές και ψυχρές συνθήκες του σπηλαίου βοήθησαν στην άριστη συντήρηση του παπουτσιού μέχρι σήμερα, ενώ σε αυτό συνέβαλε και το γεγονός ότι το έδαφος του σπηλαίου ήταν σκεπασμένο από ένα παχύ στρώμα περιττωμάτων προβάτων, τα οποία λειτούργησαν προστατευτικά στο πέρασμα του χρόνου. 

Οι αρχαιολόγοι αρχικά νόμιζαν ότι το παπούτσι δεν ήταν παλαιότερο των 600-700 ετών, παρασυρμένοι από την άριστη κατάστασή του. Όμως η κατοπινή χρονολόγησή του σε δύο εργαστήρια των πανεπιστημίων της Οξφόρδης και της Καλιφόρνιας με την μέθοδο του ραδιενεργού άνθρακα, αποκάλυψε την πραγματική ηλικία του παπουτσιού (μεταξύ 5.637 - 5.387 ετών). 


Πηγή: protothema.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Όταν ένας άλλος… Βρετανός έκλεβε την καρυάτιδα της Ελευσίνας [ΦΩΤΟ]

Το 1676 χωρικοί εντόπισαν στην Ελευσίνα ένα μαρμάρινο άγαλμα.

Είχε τη μορφή μιας λυγερόκορμης γυναίκας και το κεφάλι της κοσμούσε μία κίστη, ένα κυλινδρικό κουτί με γιρλάντες και στάχυα για στολίδια.

Οι χωρικοί δεν το πείραξαν, πεπεισμένοι ότι μία ανώτερη δύναμη είχε φέρει το άγαλμα εκεί. Με τα χρόνια, η Καρυάτιδα συνδέθηκε με τις λαϊκές δοξασίες και έγινε η προστάτιδα των καλλιεργειών τους….

Σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, τον χειμώνα του 1801, ένας Βρετανός ακαδημαϊκός αντίκρισε το άγαλμα στα βοσκοτόπια της Ελευσίνας. Το όνομά του ήταν Έντουαρντ Κλαρκ και σαν τον συμπατριώτη του, Λόρδο του Έλγιν Θωμά Μπρούκς, αντιλήφθηκε αμέσως την τεράστια αξία του.

Στο παρελθόν είχε κατηγορήσει τον Έλγιν για την καταστροφή του Παρθενώνα, αλλά όταν ήρθε αντιμέτωπος με τον δικό του αρχαίο θησαυρό, άλλαξε γνώμη.

Το φιρμάνι του πασά και η «ευλογία» του παπά.

Ο Βρετανός δεν έδωσε σημασία στις εκκλήσεις των ντόπιων που του ζητούσαν να μην πάρει την Καρυάτιδα, γιατί πίστευαν ότι μόλις έχαναν την «προστάτιδά» τους, θα καταστρέφονταν οι καλλιέργειές τους.

Συνεννοήθηκε με τον Τούρκο Πασά και με ένα αδρό φιλοδώρημα, εξασφάλισε την πολυπόθητη άδεια για τη μεταφορά του γλυπτού. Όταν ο Κλαρκ επέστρεψε στην Ελευσίνα, προσέλαβε διάφορους χωρικούς για να τον βοηθήσουν να μεταφέρει το άγαλμα. Για να τους πείσει, επέδειξε το φιρμάνι που είχε παραλάβει από τους Τούρκους…

Ο λαϊκός μύθος λέει ότι την ώρα που οι ντόπιοι συζητούσαν, ένα βόδι πλησίασε το άγαλμα, το χτύπησε με τα κέρατά του και έφυγε τρέχοντας προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η περίεργη συμπεριφορά του πανικόβαλε τους ντόπιους. Εξέλαβαν την κίνηση ως προειδοποίηση από το Θεό να μην πειράξουν το άγαλμα, γιατί θα ζημιωνόταν η σοδειά. Ο Κλαρκ όμως, δεν θα άφηνε τις ντόπιες δοξασίες να τον σταματήσουν.

Το επόμενο πρωί εμφανίστηκε στην περιοχή μαζί με έναν παπά στο πλευρό του. Ο ιερέας της Ελευσίνας πήρε στα χέρια του ένα κασμά και έδωσε το πρώτο χτύπημα στη βάση του αγάλματος. Ήταν το σήμα που χρειάζονταν οι ντόπιοι για να πειστούν ότι ο Θεός ήταν μαζί τους και επέτρεπε την μεταφορά του αγάλματος…

Αρπαγή με «λαϊκή συμμετοχή»

Αμέσως συγκεντρώθηκαν περίπου 100 εργάτες που χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Έδεσαν το άγαλμα με σχοινιά και η μία ομάδα τραβούσε απ’ τη μεριά, ενώ η δεύτερη ομάδα απ’ την αντίθετη για να το ξεκολλήσουν απ’ το χώμα. Ορισμένοι είχαν τοποθετήσει λοστούς στη βάση και πίεζαν με όλη τους τη δύναμη.

Τα παιδιά καθάριζαν το δρόμο από πέτρες για να γίνει πιο ομαλά η μετακίνηση. Μέχρι το τέλος της ημέρας, είχαν μεταφέρει το άγαλμα στο λιμάνι και από εκεί έφυγε για Αγγλία στις 23 Νοεμβρίου…

Από την Ελευσίνα στο βυθό της θάλασσας και μετά στο Κέιμπριτζ.

Το πλοίο βούλιαξε λίγο πριν φτάσει στον προορισμό του και η Καρυάτιδα έμεινε στο βυθό της θάλασσας για δύο χρόνια. Κατάφεραν να την ανασύρουν την 1η Ιουλίου του 1803 και την τοποθέτησαν στη βιβλιοθήκη του Κέιμπριτζ.

Για την προσφορά του, ο Κλαρκ κέρδισε τον τίτλο του «Doctor of Laws» και το όνομά του χαράχτηκε στη βάση του αγάλματος. Πέθανε το 1822 και δεν είδε ποτέ τη δεύτερη Καρυάτιδα της Ελευσίνας, που ανασκάφηκε το 1892 και εκτίθεται στο Μουσείο της Ελευσίνας σε άριστη κατάσταση.

Πηγή: makeleio.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

Άλυτο αίνιγμα: Τι κρύβουν τα μυστηριώδη Δρακόσπιτα της Εύβοιας;

Άλυτο αίνιγμα και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μυστήρια της αρχαιολογία, τα γνωστά σε πολλούς Δρακόσπιτα της Εύβοιας σας «προκαλούν» να τα επισκεφθείτε και να τα ανακαλύψετε τα μυστικά τους! Κατοικίες θεών ή ανθρώπων; Καταφύγια λατόμων ή ταφικά κτίρια; Ναοί ή καλύβες βοσκών; Ποια αλήθεια είναι η χρήση των Δρακόσπιτων; Θα τα βρείτε στη Νότια Εύβοια, μια ανάσα μακριά από την Αθήνα και συγκεκριμένα ανάμεσα στην Κάρυστο και τα Στύρα.

Πρόκειται για 25 μοναδικής αισθητικής κτίσματα, που δεσπόζουν διάσπαρτα σε όλη την περιοχή, ενώ χρονολογούνται κατ' άλλους από το 12ο π.Χ. αιώνα και κατ' άλλους από τον 6ο π.Χ. αιώνα.

Πήραν το όνομα τους από το τεράστιο μέγεθος του και είναι φτιαγμένα από μεγάλους λίθους, ενώ δεν έχουν θεμέλια, ούτε παράθυρα, γεγονός που δυσκολεύει τον προσδιορισμό της χρήσης τους.

Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι η θέση του, αφού είναι χτισμένα σε εποπτική και απόκρημνη θέση, αλλά και οι κατασκευαστικές λεπτομέρειες και κυρίως ο τρόπος στέγασης τους, κατά το εκφορικό σύστημα: μεγάλες βαριές πλάκες σχιστόλιθου συγκλίνουν σε στρώσεις από δύο αντικρινούς τοίχους.

Η σκεπή τους έχει το σχήμα πυραμίδας, κάτι που σχηματίζεται με κάθε στρώση πλακών να εξέχει περισσότερο από την αμέσως κατώτερη της, ενώ οι διαστάσεις τους κυμαίνονται από 5 ως 13 μέτρα.

Το Δρακόσπιτο της Όχης

Το σπουδαιότερο και πιο εντυπωσιακό από τα αινιγματικά Δρακόσπιτα της Εύβοιας είναι κατασκευασμένο στη κορυφή του όρους Όχη, πάνω από την Κάρυστο, σε υψόμετρο 1398 μέτρων. Έχει φτιαχτεί με μεγάλους ογκόλιθους που έχουν αποκοπεί από τον γύρω χώρο, έχουν πελεκηθεί και έχουν ταιριαχθεί αρμονικά ο ένας με τον άλλον χωρίς να έχει χρησιμοποιηθεί κανενός είδους συνδετικό υλικό!

Το πάχος των τοίχων του είναι περίπου 1,50 μέτρα. Οι εσωτερικές διαστάσεις του κτίσματος είναι σχεδόν 5 x 10 μέτρα. Η είσοδός του είναι χαρακτηριστική τρίλιθη, σχήματος Π, από μεγάλες κολώνες. Η πλάκα πάνω από την είσοδο έχει διαστάσεις 4 μ. μήκος x 2 μ. πλάτος x 0,30 μ. πάχος!

Αυτή η πλάκα που ζυγίζει περίπου 10 τόνους, πώς μετακινήθηκε; Πώς σηκώθηκε στο ύψος των 2 μέτρων που είναι τοποθετημένη; Τι εξυπηρετούσε ένα τέτοιο ιδιαίτερα προσεγμένο κατασκευαστικά κτίσμα στο υψόμετρο των 1400 μέτρων σε μία ιδιαίτερα δύσβατη περιοχή; Οι απαντήσεις βρίσκονται καλά κρυμμένες σε ένα ομιχλώδες παρελθόν, που πολλοί αρχαιολόγοι και ερευνητές έχουν επιχειρήσει να αποκαλύψουν.

Το 1959 οι ανασκαφικές έρευνες του καθηγητή Νικ. Μουτσόπουλου στο Δρακόσπιτο της Όχης έφεραν στο φως αγγεία, όστρακα ( σε ένα από αυτά μάλιστα υπάρχει χαραγμένο και κάποιο είδος άγνωστης γραφής) και άλλα αντικείμενα που σήμερα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Καρύστου.

anekshghta.blogspot.gr

Διαβάστε Περισσότερα...

ΑΥΤΗ είναι η ΜΥΣΤΙΚΗ πανάρχαια επίκληση που λέμε εν αγνοία μας όταν λέμε την αλφάβητο

Τελικά πόσα ακόμη μυστικά μπορεί να κρύβει η Ελληνική γλώσσα;

Η Ελληνική γλώσσα είναι η τελειότερη που έχει δημιουργηθεί στα χρονικά της ανθρώπινης ιστορίας.

Πρόκειται για μια γλώσσα που έχει κατασκευαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να έχει άμεση σχέση με τη μαθηματική γλώσσα και να περικλείει μια “αφανή αρμονία”.

Όπως έγραψε ο Ιάμβλιχος στα “Θεολογούμενα της αριθμητικής” (“Περί δεκάδος” 64-15,20): “Ακόμα η δεκάδα γεννά τον (αριθμό) 55, ο οποίος περιέχει θαυμαστά κάλλη. Εάν δε υπολογίσεις τα ψηφία της λέξης ‘εν’ (σ.σ.: ένα) σε αριθμούς, βρίσκεις άθροισμα 55″.

Οι πρόγονοί μας δεν χρησιμοποιούσαν ψηφία αλλά τα γράμματα της αλφαβήτουτονισμένα ως σύμβολα αριθμών (π.χ. α΄=1, β΄=2 κ.ο.κ.). Όπως είδαμε προηγουμένως, με αυτό τον τρόπο οι λέξεις μπορούν να αναλυθούν σε αριθμούς σχηματίζοντας τους “λεξαρίθμους”.

Έτσι καθετί προσλάμβανε ξεχωριστή σημασία μέσα από έναν συνδυασμό μαθηματικών και ονομάτων. Για παράδειγμα, ο αριθμός της χρυσής τομής προκύπτει από τους λόγους ΑΠΟΛΛΩΝ : ΑΡΤΕΜΙΣ, ΕΣΤΙΑ: ΗΛΙΟΣ, ΑΦΡΟΔΙΤΗ : ΖΕΥΣ.

Ωστόσο αυτό που αποδεικνύεται πράγματι ασύλληπτο είναι το γεγονός ότι το Ελληνικό αλφάβητο κρύβει μια μυστική επίκληση! Εάν πάρουμε τα γράμματά του και τα θέσουμε στη σειρά, ως δια μαγείας εμφανίζεται μια αρχαία προσευχή που εξυμνεί το Φως και την Ψυχή!

Έχουμε, λοιπόν:

“Αλ φα, βη τα Γα! Αμα δε Ελ, τα εψ ιλών. Στη ίγμα, (ίνα) ζη τα, η τα, θη τα Ιώτα κατά παλλάν Δα. (Ινα) μη νυξ η, ο μικρόν (εστί) πυρός δε ίγμα ταφή εψ ιλών, φυ (οι) Ψυχή, ο μέγα (εστί)!”

Η μετάφραση έχει ως εξής:

“Νοητέ ήλιε, εσύ που είσαι το φως, έλα στη Γη! Κι εσύ, ήλιε ορατέ, ρίξε τις ακτίνες σου στον πηλό που ψήνεται. Ας γίνει ένα καταστάλαγμα για να μπορέσουν τα Εγώ να ζήσουν, να υπάρξουν και να σταθούν πάνω στην παλλόμενη Γη. Ας μην επικρατήσει η νύχτα, που είναι το μικρόν, και κινδυνεύσει να χαθεί το καταστάλαγμα της φωτιάς μέσα στην αναβράζουσα λάσπη, κι ας αναπτυχθεί η Ψυχή, που είναι το μέγιστο, το σημαντικότερο όλων!”

Τη μυστική αυτή επίκληση μαθαίνουμε να κάνουμε όλοι ασυνείδητα από την ώρα που μαθαίνουμε το Ελληνικό αλφάβητο!

Επίσης έρευνες δείξανε πως οι μελέτη της αρχαιοελληνικής γλώσσας, διευρύνει τον νου!

Δεν είναι τυχαίο, που σε έρευνα Αμερικανών για την τεχνητή νοημοσύνη, διαπιστώσανε πως για να επικοινωνήσουν δύο υπολογιστές μεταξύ τους και να έχουν μία λογική συζήτηση, χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν την αρχαία Ελληνική γλώσσα και μόνο!

Τελευταία καταμέτρηση μάλιστα έδειξε πως η Ελληνική γλώσσα συν της αρχαιοελληνικής, περιέχει πάνω από 6.000.000(!) λέξεις και πολλές που ακόμα δεν γνωρίζουμε ενώ π.χ. η Αγγλική φτάνει μόλις τις 40000.

Τελικά πόσα ακόμη μυστικά μπορεί να κρύβει η Ελληνική γλώσσα; Πολύ περισσότερα από όσα πιστεύουμε και σίγουρα ακόμα περισσότερα από όσα μπορεί να χωρέσουν στις σελίδες ενός αφιερώματος.

Διαβάστε Περισσότερα...